گزارش «یک حمله سایبری محدود» به بانک‌ها

صبح روز گذشته برای تعدادی از بانک‌های کشور با یک اختلال گسترده آغاز شد؛ اختلالی که بر اساس دیده‌ها و شنیده‌ها همچنان ادامه دارد.

به گزارش افتانا، از صبح دیروز، 23 خردادماه 1405 برخی رسانه‌ها از گلایه برخی کاربران درباره اختلال در خدمات الکترونیکی برخی بانک‌های کشور از جمله ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات خبر دادند. گویا ین اختلال در بخش‌های مختلفی از جمله موبایل‌بانک، اینترنت‌بانک، خودپردازها، پایانه‌های فروش (کارتخوان) و برخی خدمات کارتی مشاهده شده بود.

چندی پس از این اختلال ادامه‌دار، دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی در مصاحبه‌ای تلویزیونی اعلام کرد که رفع اختلال در خدمت‌رسانی چند بانک کشور در دست انجام است با تلاش تیم‌های فنی اختلال به‌وجود آمده در بانک‌ها در کوتاه‌ترین زمان برطرف می‌شود.

عدم توضیح دقیق و صریح درباره دلایل قطعی و یا احتمالی این اختلال از زبان مسئولان و بانک‌های مختل‌شده، حرف و حدیث‌هایی درباره حمله سایبری را بر زبان‌ها انداخت. از سوی دیگر برخی رسانه‌ها به نقل از مسئولان بانک مرکزی، موضوع حمله سایبری را رد کردند و عامل اختلال را به بروز مشکلات زیرساختی در شرکت ملی خدمات انفورماتیک ربط دادند.

ساعاتی پس از این سکوت طولانی که به اما و اگرهای بسیاری منجر شد، شورای هماهنگی بانک‌های دولتی، اختلال پیش‌آمده را ناشی از «حمله سایبری محدود» اعلام کرد و گفت: «به آگاهی هم‌وطنان ارجمند می‌رساند، پیرو اختلال پیش‌آمده در سامانه‌های چهار بانک ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات، تیم‌های فنی بلافاصله پس از شناسایی نشانه‌های غیرعادی، اقدامات پیشگیرانه و حفاظتی لازم را برای صیانت از داده‌های مشتریان و زیرساخت‌های بانکی کشور به اجرا گذاشتند. بررسی‌های دقیق فنی حاکی از آن است که این اختلال ناشی از یک حمله سایبری محدود به این چهار بانک بوده و خوشبختانه هیچ‌گونه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان رخ نداده و نشت اطلاعاتی اتفاق نیفتاده است. در حال حاضر تمام زیرساخت‌ها تحت کنترل کامل کارشناسان فنی قرار دارد و عملیات ایمن‌سازی و بازیابی سامانه‌ها با سرعت در حال انجام است. اولویت اصلی ما، حفظ امنیت و حریم خصوصی مشتریان شبکه بانکی کشور است. تمام تلاش بخش فنی پشتیبان بر آن است که خدمات بانکی در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با بالاترین سطح امنیت به حالت عادی بازگرداند. از تمام مشتریان گرامی تقاضا داریم اخبار و اطلاعات تکمیلی را صرفاً از طریق کانال‌های رسمی پیگیری کنند.»

و از سوی دیگر سیتنا به نقل از کارشناسان فنی صحبت از این کرده است که اختلال در شبکه بانکی، ناشی از این است که یک سیستم هسته بانکی مشترک که برخی بانک‌های آسیب‌دیده از استفاده می‌کنند در جریان به‌روزرسانی اخیر با یک پچ نرم‌افزاری دچار مشکل شده و همین موضوع منجر به بروز اختلال در فرایندهای بانکی شده است. بازگشت به نسخه قبلی نرم‌افزار نیز با مشکل مواجه شده و امکان بازگشت به حالت پایدار پیش از نصب به‌روزرسانی معیوب را دشوار کرده است. به گفته این کارشناسان، وابستگی شدید سیستم‌های بانکی به نرم‌افزارهای متن‌باز و نیاز به دریافت آخرین به‌روزرسانی‌های امنیتی و نرم‌افزاری از منابع جهانی، روند رفع مشکل را دشوار کرده است. اختلالات اخیر در دسترسی به اینترنت بین‌الملل مانعی برای دریافت پچ‌های اصلاحی و همچنین انجام تست‌های لازم در محیط‌های آزمایشگاهی پیش از اعمال مجدد بر روی سیستم اصلی شده است. این محدودیت‌های زیرساختی باعث شده تا فرایند رفع خطا و بازگشت پایداری به شبکه بانکی با تأخیری غیرمنتظره مواجه شود.

تا لحظه انتشار این گزارش‌ها بانک‌های مذکور همچنان با اختلال مواجه هستند و برخی از آنها با ارسال پیامکی به مشتریان ضمن تایید وجود اشکال، از صبوری آنها قدردانی کرده‌اند.

در حال حاضر توضیحات بیشتری در شفاف شدن ماجرا از سوی بانک مرکزی و مقامات مسئول، مطرح نشده است تا دقیقا بدانیم که آیا با یک بحران فنی مواجه هستیم یا یک حمله سایبری که هرچند «محدود» خوانده شده است، اما باعث اختلالی شده که از روز گذشته تا این لحظه همچنان ادامه دارد.